Οι προκλήσεις του μέλλοντος για την εργασία

Άνθρωπος τρέχει με τσάντα στο χέρι


Πηγή φωτογραφίας: pexels.com


 

Ποια είναι τα νέα δεδομένα που διαμορφώνονται στο χώρο εργασίας και πρόκειται να μας ακολουθήσουν και στο μέλλον.

Η εμπειρία μου, μου έδειξε ότι η εργασία αποτελεί όχι μόνο ένα οικονομικό μέσο συναλλαγής, αλλά δημιουργεί ταυτότητα. Ποια είναι η νέα ταυτότητα που δημιουργείται; Ποια στοιχεία θα απαιτηθούν από τις εταιρείες στα επόμενα χρόνια για να προσελκύσουν νέα ταλέντα και να τα διατηρήσουν; Αντί για μια εργασία πλήρης απασχόλησης για μια ζωή, μια νέα κουλτούρα δημιουργείται, εργασία μικρότερης διάρκειας, εντός και εκτός συμβατικών εταιρειών. Μια κουλτούρα που χαρακτηρίζεται από προσωπική ευθύνη, προσαρμοστικότητα και μια νέα μορφή δημιουργικότητας.

Ποιες είναι οι προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών;

Δημογραφικά στοιχεία και Παγκοσμιοποίηση

  • Οι Ευρωπαίοι γερνάνε και αυξάνονται τα ποσοστά των μεταναστών. Η γήρανση του πληθυσμού θα επηρεάσει τις χώρες της Ευρώπης, 15-64 ετών στην ΕΕ των 25 θα αποτελεί περίπου το 53% το 2050 ενώ τώρα είναι το 25%.
  • Εξαιτίας της βελτιωμένης εκπαίδευσης, το ποσοστό συμμετοχής των νέων γυναικών στην εργασία από 55% το 2004 θα είναι 65 % το 2025. Και η συμμετοχή των πιο μεγάλων υπαλλήλων θα αυξάνεται καθώς εργάζονται περισσότερα χρόνια.
  • Η έννοια της παγκοσμιοποίησης διαφαίνεται από το γεγονός ότι οι εταιρείες κάνουν outsourcing, και άρα συνεργάζονται με άτομα πολλών εθνικοτήτων, κουλτούρας, άρα γίνεται μια παγκόσμια προσέγγιση προσέλκυσης ανθρώπινου δυναμικού.

Τα παραπάνω οδηγούν σε διαχωρισμό των αγορών εργασίας και σε ευέλικτες συνθήκες εργασίας. Η συμβατική πλήρης μορφή εργασίας εκλείπει, και πληθαίνουν οι συμβάσεις ορισμένου χρόνου, η αυτοαπασχόληση και αυξάνεται η τάση για άνω της μία θέσης εργασίας. Ο αναλώσιμος συνάδελφος και οι “just in time” υπάλληλοι γίνεται το νέο σκηνικό. Η προσωρινή εργασία γίνεται ο κανόνας.

Η τάση των πιο ευέλικτων μορφών εργασίας προκύπτει και από την προσφορά, δηλαδή, περισσότερες γυναίκες εισέρχονται στο εργατικό δυναμικό και όσο οι εταιρείες δεν ανταποκρίνονται στο να διευρύνουν την υποστήριξη τω οικογενειακών παροχών, αυτή θα αυξάνει. Εάν δεν εισέλθουν θα δημιουργηθεί κενό στην προσφορά εργασίας. Οι στατιστικές δείχνουν ότι το εύρος της αναλογίας, της ημιαπασχόλησης κυμαινόταν το 3ο τρίμηνο του 2009 στην Ελλάδα από 5.8% και στην Ολλανδία 48.3%.

Μια νέα εικόνα αναδύεται: τα βιογραφικά παρουσιάζουν μια εξατομίκευση, διαλείμματα, νέες αρχές, διακοπτόμενες εργασίες. Άλλοτε από επιλογή και άλλοτε απροσδόκητα λόγω της δίνης της οικονομικής ύφεσης.

Η έννοια του εργαζόμενου έχει αλλάξει, από τον άνθρωπο του οργανισμού (βιομηχανική επανάσταση) και τον υπάλληλο της γνώσης φτάσαμε στον «ευέλικτο εργαζόμενο». Ανατράφηκε σε ένα συνεχώς μεταβλητό κόσμο. Έχει αποδεχτεί ότι η έννοια της εκπαίδευσης και η αφομοίωση νέων συνθηκών δεν σταματάει ποτέ. Γνωρίζει ότι δεν μπορεί να επιβιώσει μόνος, αλλά πρέπει να είναι καλά κοινωνικά δικτυωμένος (networking).  Ο κύκλος γνωριμιών του αν και ως στοιχείο επιτυχίας δεν είναι ευδιάκριτος, είναι καταληκτικός παράγοντας αυτής. Αφού δεν υπάρχει η αίσθηση της εργασιακής ασφάλειας, είναι πιο αυτό - υποκινούμενος. Το πάθος και τι μπορεί να κάνει ο καθένας καλά γίνεται αρχικό κριτήριο για την επαγγελματική προτίμηση.

Ποιο είναι το μέλλον;

  • Οι αγορές εργασίας των επόμενων δεκαετιών θα χαρακτηρίζονται από δημογραφικές αλλαγές και παγκοσμιοποίηση. Η δημογραφική ανάπτυξη θα οδηγήσει σε έλλειψη ταλαντούχου και εξειδικευμένου προσωπικού, και επομένως σε νέα ισορροπία δυνάμεων.
  • Η αβεβαιότητα θα αυξηθεί. Οι εταιρείες θα αυξήσουν την προσπάθεια να μεταβιβάσουν το ρίσκο, διασφαλίζοντας ελαστικότητα, και προωθώντας άλλες μορφές εργασίας.
  • Η ζήτηση για υψηλότερα προσόντα στην Δυτική Ευρώπη θα αυξηθεί για νέους κλάδους. Όμως, όπως έχει προαναφερθεί και σε προηγούμενο άρθρο, άλλες δεξιότητες είναι ήδη αναγκαίες όπως η επικοινωνία, η αυτοδιαχείριση.
  • Όλο και περισσότεροι άνθρωποι έλκονται από την επιχειρηματικότητα, για να ελέγχουν την ζωή τους και να διατηρούν το αίσθημα της ελευθερίας. Αυτό οδηγεί συγχρόνως και σε νέες μορφές κατάρτισης και συνεχούς εκπαίδευσης, προωθώντας την προσωπική ευθύνη για εξέλιξη μέσω συμβουλευτικής και coaching, για την υποστήριξη των στόχων και την υλοποίησης τους.
  • Η νέα γενιά ενθαρρύνεται από μικρή ηλικία να αναπτύξει τις προσωπικές – ξεχωριστές της ικανότητες και δεξιότητες.
  • Πρωταρχικός στόχος των εταιρειών είναι να καταλάβουν την αλλαγή της εργασιακής κουλτούρας και να επανατοποθετηθούν αντιστοίχως. Πως θέλουν τους ανθρώπους τους ως «τον άνθρωπο του οργανισμού, τον άνθρωπο της γνώσης ή τον ευέλικτο άνθρωπο»;
  • Για να επιβιώσουν οι επιχειρήσεις σε αυτές τις αλλαγές πρέπει να επιθεωρήσουν τις πρακτικές, διαδικασίες του ανθρώπινου δυναμικού από την πρόσληψη ως την συνταξιοδότηση. Ιδιαίτερα με την ψηφιοποίηση της επικοινωνίας και με την αλληλεπίδραση στα social media.