Συνέντευξη με τον καθηγητή Μάρκετινγκ του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Γεώργιο Σιώμκο και την αναπληρώτρια καθηγήτρια του Ιονίου Πανεπιστημίου, κα Μαρία Αργυροπούλου.
Ο τουρισμός παράγει σήμερα περισσότερα δεδομένα από ποτέ: κρατήσεις, μετακινήσεις, αναζητήσεις, κριτικές, κατανάλωση πόρων. Όμως η πληθώρα πληροφορίας δεν σημαίνει αυτόματα καλύτερες αποφάσεις. Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι πλέον αν μπορούμε να συλλέξουμε δεδομένα, αλλά αν μπορούμε να τα ερμηνεύσουμε και να τα μετατρέψουμε σε αποφάσεις που βελτιώνουν την εμπειρία του ταξιδιώτη χωρίς να επιβαρύνουν τον τόπο και τους κατοίκους του.

Με αφορμή την έκδοση του συλλογικού έργου με τίτλο «Μεθοδολογίες έρευνας και αναλυτική στον ευφυή τουρισμό» ο καθηγητής Μάρκετινγκ του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Γεώργιος Σιώμκος και η αναπληρώτρια καθηγήτρια του Ιονίου Πανεπιστημίου, κα Μαρία Αργυροπούλου συζητούν με την αρχισυντάκτρια του Tourism Press, Παναγιώτα Σουρτζή για τον τρόπο με τον οποίο η τεχνολογία, η ερευνητική μεθοδολογία και η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορούν να μετασχηματίσουν τον τουρισμό, γεφυρώνοντας τις ανάγκες των ταξιδιωτών, των τουριστικών επιχειρήσεων και των τοπικών κοινωνιών σε ένα βιώσιμο οικοσύστημα.
Το κενό στην εποχή των “έξυπνων” δεδομένων
Η συζήτηση ξεκινά με το βιβλίο «Μεθοδολογίες έρευνας και αναλυτική στον ευφυή τουρισμό», όπου η κυρία Αργυροπούλου μάς εξηγεί το κενό το οποίο έρχεται να καλύψει. Όπως αναφέρει, η τεχνολογία στον τουρισμό δεν αποτελεί νέο φαινόμενο, ωστόσο, η σύγχρονη εποχή σηματοδοτεί μια ποιοτική μετατόπιση: από την απλή ψηφιοποίηση των διαδικασιών περνάμε στην συνεχή και αδιάλλειπτη παραγωγή δεδομένων σε κάθε στάδιο του ταξιδιού. Ξέρουμε όμως να τα ερμηνεύουμε;
Τι σας οδήγησε στη συγγραφή ενός βιβλίου που συνδυάζει την έρευνα, την αναλυτική δεδομένων και τις νέες τεχνολογίες με τον τουρισμό; Ποιο κενό φιλοδοξεί να καλύψει;
Μαρία Αργυροπούλου: Ο τουρισμός ήταν πάντα από τους πρώτους κλάδους που αγκάλιαζαν την τεχνολογία, από τα πρώτα ηλεκτρονικά συστήματα κρατήσεων των αεροπορικών, που λειτουργούν από το 1960 και έφτασαν στα ταξιδιωτικά γραφεία τη δεκαετία του ’70, μέχρι το Booking και το Airbnb. Σήμερα όμως η αλλαγή είναι ποιοτική. Δεν ψηφιοποιούμε απλώς υπηρεσίες· παράγουμε συνεχώς δεδομένα για κάθε στιγμή του ταξιδιού. Το ερώτημα είναι αν ξέρουμε να τα διαβάζουμε. Εκεί είδαμε το κενό. Γίνεται πολλή συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη και τα έξυπνα συστήματα, αλλά λίγη για το πώς σχεδιάζεις μια σωστή έρευνα, πώς αναλύεις τα δεδομένα και πώς τα μετατρέπεις σε αποφάσεις και εμπειρίες. Το βιβλίο συνδέει αυτά τα τρία: μεθοδολογία, αναλυτική και εφαρμογή.
Σε ποιούς απευθύνεται συγκεκριμένα αυτό το βιβλίο και γιατί επιλέξατε τη μορφή της συλλογικής συγγραφής;
Μ.Α.: Απευθύνεται σε φοιτητές και ερευνητές, αλλά εξίσου σε επαγγελματίες και στελέχη προορισμών που θέλουν να αποφασίζουν με τεκμήρια. Είναι συλλογική δουλειά συναδέλφων με διαφορετικές ειδικότητες, ακριβώς επειδή ο ευφυής τουρισμός είναι από τη φύση του διεπιστημονικός.
Ευφυής προορισμός στην πράξη – το παράδειγμα της Σεούλ: Πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη προβλέπει τον συνωστισμό 12 ώρες πριν;
Αρκούν οι σύγχρονες υποδομές και οι ψηφιακές εφαρμογές για να καταστήσουν έναν προορισμό “ευφυή” (smart); Η ουσιαστική ευφυΐα, μάς λέει η κυρία Αργυροπούλου κρίνεται από τον τρόπο διαχείρισης της πληροφορίας, τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων και την ικανότητα πρόληψης προβλημάτων.
Τι κάνει έναν τουριστικό προορισμό πραγματικά «ευφυή»; Αρκούν οι ψηφιακές εφαρμογές και οι σύγχρονες υποδομές ή ο ευφυής τουρισμός προϋποθέτει μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση στη διαχείριση των προορισμών και στην εξυπηρέτηση των επισκεπτών;
Μ.Α.: Οι εφαρμογές και οι αισθητήρες είναι το εύκολο κομμάτι. Ένας προορισμός γίνεται ευφυής όταν αλλάζει ο τρόπος που αποφασίζει: από τη διαχείριση υποδομών περνά στη διαχείριση πληροφορίας και από την αντίδραση στην πρόληψη. Αυτό σημαίνει ότι τα συστήματά του «μιλούν» μεταξύ τους και ότι οι φορείς του, δηλαδή ο δήμος, οι επιχειρήσεις, οι μεταφορές και οι κάτοικοι, μοιράζονται δεδομένα και αποφασίζουν μαζί. Στο βιβλίο το περιγράφουμε ως τρίπτυχο: η διαλειτουργικότητα δημιουργεί την υποδομή, η προσωποποίηση δίνει νόημα στην εμπειρία και η απρόσκοπτη εξυπηρέτηση κάνει το ταξίδι εύκολο.
Υπάρχει κάποιο διεθνές παράδειγμα που να αποδεικνύει πώς αυτό λειτουργεί στην καθημερινή πράξη;
Μ.Α.: Η Σεούλ είναι ένα καλό παράδειγμα. Συνδυάζει δεδομένα κινητής τηλεφωνίας, συγκοινωνιών, κυκλοφορίας και καιρού για 113 δημοφιλή σημεία και προβλέπει με τεχνητή νοημοσύνη τον συνωστισμό των επόμενων 12 ωρών. Τα δεδομένα είναι ανοιχτά για κατοίκους, επισκέπτες και επιχειρήσεις, ώστε ο ταξιδιώτης να μπορεί να διαλέξει άλλο μέρος ή άλλη ώρα. Η ευφυΐα ενός προορισμού λοιπόν δεν είναι μόνο τεχνολογική, είναι οργανωσιακή και κοινωνική. Χωρίς συνεργασία και εμπιστοσύνη, η τεχνολογία μένει μια ακριβή βιτρίνα.
Τα Big Data αποκαλύπτουν το «τι» κάνει ο ταξιδιώτης, αλλά όχι το “γιατί”
Στην εποχή των αλγορίθμων και των ψηφιακών ιχνών, συχνά δημιουργείται η εντύπωση ότι οι παραδοσιακές μέθοδοι έρευνας είναι ξεπερασμένες. Η πραγματικότητα όμως δείχνει ότι τα ποσοτικά δεδομένα αποκαλύπτουν συμπεριφορές, αλλά μόνο οι ποιοτικές μέθοδοι εξηγούν τα ανθρώπινα κίνητρα. Παράλληλα, η εξέλιξη της αναλυτικής επιτρέπει στις επιχειρήσεις και τους προορισμούς να προβλέπουν μοτίβα συμπεριφοράς του ταξιδιώτη και να λαμβάνουν τις κατάλληλες αποφάσεις.
Έχουν ακόμη θέση οι «παραδοσιακές» μέθοδοι έρευνας, όπως οι συνεντεύξεις, τα focus groups και τα ερωτηματολόγια στην εποχή των big data; Τι μας λένε για τον ταξιδιώτη που δεν φαίνεται στα δεδομένα;
Μ.Α.: Περισσότερο από ποτέ. Τα big data μας δείχνουν τι κάνει ο ταξιδιώτης: που πηγαίνει, πόσο μένει, τι κλείνει. Σπάνια όμως μας εξηγούν γιατί. Τα κίνητρα, οι προσδοκίες, τα συναισθήματα και οι μικρές απογοητεύσεις που δεν γράφονται ποτέ σε μια κριτική φαίνονται μόνο όταν μιλήσεις με τους ανθρώπους. Γι’ αυτό στο βιβλίο δεν βάζουμε τις μεθόδους σε αντιπαράθεση. Οι συνεντεύξεις και οι ομάδες εστίασης ανοίγουν τα ερωτήματα, τα ερωτηματολόγια μετρούν πόσο διαδεδομένο είναι ένα φαινόμενο και η ανάλυση των ψηφιακών ιχνών δείχνει την πραγματική συμπεριφορά. Η αξία βρίσκεται στον συνδυασμό.
Ποιος είναι ο κίνδυνος όταν στηριζόμαστε αποκλειστικά σε εξελιγμένα αλγοριθμικά μοντέλα χωρίς σωστό ερευνητικό σχεδιασμό;
Μ.Α.: Η αξιοπιστία κάθε ανάλυσης κρίνεται από τον σχεδιασμό της έρευνας, από το σωστό ερώτημα και το σωστό δείγμα. Ένα εξελιγμένο μοντέλο πάνω σε λάθος δεδομένα δίνει απλώς λάθος απαντήσεις πιο γρήγορα.
Μπορούμε πλέον να προβλέπουμε τι θα θελήσει ο ταξιδιώτης πριν ακόμη το ζητήσει; Πώς αξιοποιούνται τα Big Data, η Μηχανική Μάθηση και η Προβλεπτική Αναλυτική για την κατανόηση της τουριστικής συμπεριφοράς και τη λήψη καλύτερων επιχειρηματικών αποφάσεων;
Μ.Α.: Σε μεγάλο βαθμό ναι, αν και θα έλεγα ότι δεν προβλέπουμε τον άνθρωπο, προβλέπουμε μοτίβα. Η αναλυτική εξελίσσεται σε στάδια. Η περιγραφική μάς λέει τι συνέβη, η προβλεπτική τι πιθανότατα θα συμβεί και η καθοδηγητική τι πρέπει να κάνουμε. Συνδυάζοντας ιστορικά δεδομένα κρατήσεων με τον καιρό, τις εκδηλώσεις και τα σχόλια στα κοινωνικά δίκτυα, ένα ξενοδοχείο μπορεί να προβλέψει τη ζήτηση και να προσαρμόσει τιμές και προσωπικό. Ένας προορισμός μπορεί να εντοπίσει εγκαίρως τις μέρες συνωστισμού. Η ανάλυση συναισθήματος στις κριτικές δείχνει τι πραγματικά ενοχλεί ή ενθουσιάζει τους επισκέπτες.
Ποιες είναι οι βασικές προϋποθέσεις για να λειτουργήσει αποτελεσματικά η προβλεπτική αναλυτική, ιδιαίτερα για μια μικρομεσαία τουριστική επιχείρηση;
Μ.Α.: Υπάρχουν δύο προϋποθέσεις. Η πρώτη είναι η ανθρώπινη εποπτεία, γιατί ένα μοντέλο δεν γνωρίζει το τοπικό πλαίσιο. Η δεύτερη είναι ο ρεαλισμός. Μια μικρή επιχείρηση δεν χρειάζεται να ξεκινήσει από τη μηχανική μάθηση. Αρκεί να αρχίσει να καταγράφει συστηματικά τα δικά της δεδομένα, γιατί από εκεί ξεκινά κάθε πρόβλεψη.

Σχεδιάζοντας εμπειρίες: Τι είναι αυτό που τελικά θυμάται ο ταξιδιώτης;
Όσο και αν οι επιχειρήσεις επενδύουν στην τεχνολογία, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε για ποιον σχεδιάζουμε την εμπειρία τελικά. Ο κ. Σιώμκος, στη συνέχεια της συζήτησης, εξηγεί τη σημασία του customer experience στο σχεδιασμός εμπειριών που μένουν ανεξίτηλες στη μνήμη του ταξιδιώτη.
Σε μια εποχή όπου οι τουριστικές επιχειρήσεις επενδύουν όλο και περισσότερο στην τεχνολογία, πόσο καθοριστικό παραμένει το Customer Experience; Πώς μπορούν οι επιχειρήσεις να σχεδιάζουν εμπειρίες που δεν είναι απλώς αποτελεσματικές, αλλά πραγματικά αξέχαστες;
Γιώργος Σιώμκος: Ο Ευφυής Τουρισμός (Smart Tourism) αξιοποιεί την τεχνολογία και τα δεδομένα για να κατανοεί καλύτερα τον ταξιδιώτη και να δημιουργεί αξία μέσα από τις εμπειρίες του. Όμως, η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί για να κάνει ένα ταξίδι αξέχαστο. Ο ταξιδιώτης δεν θυμάται μόνο τι του προσφέραμε. Θυμάται πώς τον κάναμε να αισθανθεί! Αυτή είναι η ουσία του Customer Experience (CX). Από την πρώτη κιόλας επαφή με ένα brand, ο ταξιδιώτης αλληλεπιδρά με διαφορετικά σημεία επαφής (touchpoints), βιώνοντας σε καθένα από αυτά θετικές ή αρνητικές εμπειρίες, οι οποίες συνδιαμορφώνουν τη συνολική του εμπειρία από την επιχείρηση και τις υπηρεσίες της.
Η σχεδίαση εμπειρίας απαιτεί συνειδητή ενορχήστρωση αυτών των αλληλεπιδράσεων. Ωστόσο, η επιχείρηση σχεδιάζει τις συνθήκες, χωρίς να ελέγχει απόλυτα το βίωμα του ταξιδιώτη. Η εμπειρία ΣΥΝΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙΤΑΙ (co-created), με την ενεργό συμμετοχή του πελάτη. Για παράδειγμα, ένα ξενοδοχείο μπορεί να οργανώσει ένα μάθημα τοπικής μαγειρικής, το οποίο αποκτά προσωπικό νόημα μέσα από τη συμμετοχή του επισκέπτη, την αλληλεπίδρασή του με τον σεφ και τις αναμνήσεις που δημιουργεί.
Η σχέση συνεχίζεται και μετά την αγορά ή τη διαμονή, με στρατηγικό στόχο τη μετατροπή του ταξιδιώτη σε πιστό πελάτη (loyal customer) και, τελικά, σε ενεργό υποστηρικτή του brand (brand advocate).
Η τέχνη της εξατομίκευσης στον τουρισμό και η τεχνητή νοημοσύνη
Η μαζική προσφορά τυποποιημένων τουριστικών προϊόντων υποχωρεί μπροστά στην ανάγκη για προσαρμοσμένες εμπειρίες. Εργαλεία όπως τα Personas και το Customer Journey Mapping επιτρέπουν την κατανόηση της διαφορετικότητας των ταξιδιωτών, αξιοποιώντας παράλληλα τις τεράστιες δυνατότητες που δίνει η Τεχνητή Νοημοσύνη για τη βελτίωση της εμπειρίας τους. Πού όμως σταματά η αυτοματοποίηση και πού εμπλέκεται το ανθρώπινο στοιχείο; Η πρόκληση, όπως εξηγεί ο κ. Σιώμκος, έγκειται στην αξιοποίηση της ΤΝ για την απαλλαγή από διεκπεραιωτικές εργασίες, ώστε να ενισχυθεί η ανθρώπινη ενσυναίσθηση εκεί που πραγματικά μετράει.
Πώς μπορούν εργαλεία όπως τα Personas, το Tourist Journey Mapping και η εξατομίκευση να μετατρέψουν ένα τυποποιημένο τουριστικό προϊόν σε μια μοναδική βιωματική εμπειρία;
Γ.Σ: Κάθε ταξιδιώτης είναι μοναδικός, με τις δικές του ανάγκες, προσδοκίες και κίνητρα. Τα Personas είναι αντιπροσωπευτικά προφίλ διαφορετικών τύπων ταξιδιωτών, κάτι σαν πιο συγκεκριμένες, ανθρωποκεντρικές απεικονίσεις διαφορετικών τμημάτων της αγοράς. Για κάθε Persona που μελετάμε σχεδιάζουμε έναν ξεχωριστό Χάρτη Ταξιδιού Πελάτη (Customer Journey Map), αποτυπώνοντας τις αλληλεπιδράσεις, τις ανάγκες και τα συναισθήματά της στα διαφορετικά σημεία επαφής (touchpoints).
Η εξατομίκευση (personalization) αξιοποιεί αυτή τη γνώση για να προσαρμόζει την προσφερόμενη εμπειρία. Επιτρέπει τη δημιουργία διαφορετικής αξίας για κάθε ταξιδιώτη, ακόμη και μέσα από το ίδιο βασικό τουριστικό προϊόν. Για παράδειγμα, μια περιήγηση στην Αθήνα μπορεί να εστιάζει στη μυθολογία για μια οικογένεια με παιδιά και στην αρχιτεκτονική για έναν λάτρη της ιστορίας. Το storytelling ενισχύει το προσωπικό νόημα κάθε εμπειρίας. Έτσι, η εξατομίκευση μετατρέπει την προσφερόμενη υπηρεσία σε μια ευκαιρία για κάθε ταξιδιώτη να βιώσει τη δική του μοναδική εμπειρία.
Πού βρίσκονται τα όρια ανάμεσα στην αυτοματοποίηση, την εξατομίκευση και την ανθρώπινη επαφή; Και πώς διασφαλίζουμε ότι η αξιοποίηση των προσωπικών δεδομένων δεν υπονομεύει την εμπιστοσύνη του ταξιδιώτη;
Γ.Σ: Η Τεχνητή Νοημοσύνη προσφέρει τεράστιες δυνατότητες για τη βελτίωση της εμπειρίας του ταξιδιώτη. Από τις εξατομικευμένες προτάσεις και τους ψηφιακούς βοηθούς μέχρι την πρόβλεψη αναγκών, επιτρέπει στις τουριστικές επιχειρήσεις να προσφέρουν ταχύτερη, αποτελεσματικότερη και πιο προσωπική εξυπηρέτηση. Το ζητούμενο είναι η σωστή ισορροπία ανάμεσα στην τεχνολογία και την ανθρώπινη επαφή (human touch). Η αυτοματοποίηση μπορεί να αναλαμβάνει επαναλαμβανόμενες διαδικασίες, αφήνοντας στους εργαζομένους περισσότερο χρόνο για προσωπική φροντίδα. Ιδιαίτερα σε κρίσιμες στιγμές, όπως μια ακύρωση ή μια δυσάρεστη εμπειρία, η ανθρώπινη ενσυναίσθηση και η ουσιαστική ανταπόκριση αποκτούν καθοριστική σημασία. Για παράδειγμα, ένα σύστημα AI μπορεί να εντοπίσει μια ακύρωση κράτησης και να προτείνει εναλλακτικές λύσεις, ενώ ένας εργαζόμενος μπορεί να αντιληφθεί την αναστάτωση του ταξιδιώτη και να του προσφέρει προσωπική υποστήριξη.
Παράλληλα, η αξιοποίηση των προσωπικών δεδομένων απαιτεί διαφάνεια, προστασία της ιδιωτικότητας και σεβασμό στις επιλογές του ταξιδιώτη. Η εμπιστοσύνη χτίζεται όταν ο πελάτης γνωρίζει πώς χρησιμοποιούνται τα δεδομένα του και αισθάνεται ότι διατηρεί τον έλεγχο.
Η πραγματική ευφυΐα στον τουρισμό βρίσκεται στην ικανότητα της τεχνολογίας να ενισχύει την ανθρώπινη εμπειρία και να καλλιεργεί σχέσεις εμπιστοσύνης.
Το “στοίχημα” της βιωσιμότητας
Μπορεί ο ευφυής τουρισμός να δώσει λύσεις στον υπερτουρισμό και την εξάντληση των φυσικών πόρων; Η κα Αργυροπούλου αναλύει, μέσα από παραδείγματα όπως το Μπενιντόρμ και η Νέα Προποντίδα, πώς η μετάβαση από τη θεωρητική φέρουσα ικανότητα στις συνεχείς μετρήσεις σε πραγματικό χρόνο αποδεικνύει ότι βιώσιμος είναι τελικά ο προορισμός στον οποίο ευημερούν πρωτίστως οι ίδιοι οι κάτοικοί του.
Μπορεί ο ευφυής τουρισμός να αποτελέσει το κλειδί για έναν πιο βιώσιμο ελληνικό τουρισμό; Πώς μπορούν η ανάλυση δεδομένων και οι έξυπνες τεχνολογίες να συμβάλουν στην αντιμετώπιση του υπερτουρισμού, στην καλύτερη διαχείριση των πόρων και στη βελτίωση της εμπειρίας τόσο των επισκεπτών όσο και των τοπικών κοινωνιών;
Μαρία Αργυροπούλου: Μπορεί να είναι ένα από τα κλειδιά, όχι το μόνο. Στην Ελλάδα, η έννοια της φέρουσας ικανότητας μπήκε στη νομολογία ήδη από το 1992, με το Πρακτικό Επεξεργασίας 246/1992 του Ε΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας, ως κριτήριο για τον χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό. Για χρόνια όμως έμενε συχνά θεωρητική, γιατί δεν είχαμε αξιόπιστες και συνεχείς μετρήσεις. Σήμερα τις έχουμε. Αισθητήρες και δεδομένα κινητών δείχνουν σε πραγματικό χρόνο πού συγκεντρώνεται ο κόσμος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβραβεύει τέτοιες πρακτικές με τον θεσμό της Ευρωπαϊκής Πρωτεύουσας και του Πράσινου Πρωτοπόρου Έξυπνου Τουρισμού. Το 2025 τον τίτλο του Πράσινου Πρωτοπόρου πήρε το Μπενιντόρμ, όπου ένα έξυπνο σύστημα διαχείρισης μείωσε την κατανάλωση νερού κατά 18%. Στη βραχεία λίστα βρέθηκε και η Νέα Προποντίδα στη Χαλκιδική. Έχει εγκαταστήσει τηλεμετρία σε όλα τα χωριά των Μουδανιών, που ειδοποιεί αυτόματα για διαρροές, και εισάγει έξυπνους μετρητές ώστε το νερό να μοιράζεται δίκαια ανάμεσα σε αγρότες και τουριστικές επιχειρήσεις. Για τον ελληνικό τουρισμό, με την έντονη εποχικότητα και την πίεση στους δημοφιλείς προορισμούς, τέτοια εργαλεία μπορούν να κατανείμουν τη ζήτηση πιο ισορροπημένα στον χρόνο και στον χώρο. Η Βενετία όμως και οι διαμαρτυρίες του Ιουνίου 2025 σε Βαρκελώνη και Μαγιόρκα μάς θυμίζουν κάτι βασικό. Βιώσιμος δεν είναι ο προορισμός που μετρά καλύτερα τους τουρίστες, αλλά εκείνος όπου ζουν καλά και οι κάτοικοι.
Επαναπροσδιορίζοντας το μέλλον του ελληνικού τουρισμού δημιουργώντας αξία για τον τόπο και τους επισκέπτες
Τελικά, χρειαζόμαστε περισσότερους τουρίστες ή καλύτερες εμπειρίες; Η κυρία Αργυροπούλου και ο κος Σιώμκος εξηγούν πώς αλλάζοντας τον τρόπο λήψης αποφάσεων και επαναπροσδιορίζοντας τους δείκτες επιτυχίας μπορεί ο ελληνικός τουρισμός να επιτύχει βελτίωση της ανταγωνιστικότητάς του. Μιλούν, επίσης, για τη σημασία των συνδέσεων μεταξύ των επιχειρήσεων, των ταξιδιωτών και της τοπικής κοινωνίας.
Αν μπορούσατε να αλλάξετε ένα μόνο πράγμα στον ελληνικό τουρισμό μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, ποιο θα ήταν; Ποια αλλαγή θεωρείτε ότι θα είχε τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στην ανταγωνιστικότητα των ελληνικών τουριστικών επιχειρήσεων και στην εμπειρία των επισκεπτών;
Μαρία Αργυροπούλου: Θα άλλαζα τον τρόπο που αποφασίζουμε. Σήμερα κάθε επιχείρηση κινείται μόνη της και με βάση τη διαίσθηση· θα ήθελα να περάσουμε σε κοινά δεδομένα και συνεργασία σε επίπεδο προορισμού. Αν δήμοι, ξενοδόχοι, μεταφορείς και πολιτιστικοί φορείς μοιράζονταν πληροφορία, θα μπορούσαμε να επιμηκύνουμε τη σεζόν, να αποσυμφορήσουμε τα σημεία πίεσης και να σχεδιάσουμε καλύτερες εμπειρίες. Η Ελλάδα δεν χρειάζεται τόσο περισσότερους επισκέπτες, όσο καλύτερη διαχείριση εκείνων που ήδη έχει.
Γιώργος Σιώμκος: Θα άλλαζα τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε και μετράμε την επιτυχία του ελληνικού τουρισμού. Θα μετακινούσα το επίκεντρο από τον αριθμό των επισκεπτών στην αξία των εμπειριών που δημιουργούμε. Η ανταγωνιστικότητα ενός προορισμού συνδέεται με την ποιότητα των εμπειριών, την ικανοποίηση των επισκεπτών, την ευημερία των τοπικών κοινωνιών και τη βιωσιμότητά του. Ο Ευφυής Τουρισμός (Smart Tourism) μπορεί να συμβάλει καθοριστικά σε αυτή τη μετάβαση. Αξιοποιώντας δεδομένα, Τεχνητή Νοημοσύνη και σύγχρονες ερευνητικές μεθοδολογίες, μπορούμε να κατανοούμε καλύτερα τις ανάγκες των επισκεπτών, να προβλέπουμε συμπεριφορές και να σχεδιάζουμε εξατομικευμένες, αυθεντικές εμπειρίες. Φανταστείτε έναν ελληνικό προορισμό που αξιοποιεί αυτές τις δυνατότητες για να διαχειρίζεται αποτελεσματικότερα τις τουριστικές ροές και να συνδημιουργεί εμπειρίες με την τοπική κοινωνία, προσφέροντας μεγαλύτερη αξία σε επισκέπτες, επιχειρήσεις και κατοίκους. Η μεγάλη επιτυχία του ελληνικού τουρισμού θα είναι να μετράμε όλο και περισσότερο την αξία που αφήνει κάθε επίσκεψη, τόσο στον ταξιδιώτη όσο και στον τόπο που τον φιλοξενεί.
Κλείνοντας, ποια έννοια ή ποιο εργαλείο από το βιβλίο σας θεωρείτε ότι θα μπορούσε να αλλάξει περισσότερο τον τρόπο σκέψης ενός επαγγελματία του τουρισμού, και γιατί;
Μ.Α: Θα διάλεγα την έννοια του οικοσυστήματος. Ο επαγγελματίας του τουρισμού έχει συνηθίσει να βλέπει την επιχείρησή του ως αυτόνομη μονάδα. Ο ευφυής τουρισμός όμως δείχνει ότι η αξία δημιουργείται στις συνδέσεις: ανάμεσα σε επιχειρήσεις, φορείς, κατοίκους και τον ίδιο τον ταξιδιώτη, που γίνεται συνδημιουργός της εμπειρίας του. Αν αλλάξει αυτή η ματιά, η τεχνολογία και τα δεδομένα αποκτούν νόημα. Αλλιώς μένουν απλώς εργαλεία.
Γ.Σ.: Θα επέλεγα τη συνειδητή σχεδίαση της εμπειρίας του ταξιδιώτη, αξιοποιώντας τις αρχές του Customer Experience Design (CX Design), με βασικό εργαλείο τον Χάρτη Ταξιδιού Πελάτη (Customer Journey Map). Φανταστείτε έναν ξενοδόχο που αρχίζει να βλέπει την επιχείρησή του μέσα από τα μάτια του επισκέπτη. Χαρτογραφεί ολόκληρο το ταξίδι του, από την πρώτη αναζήτηση πληροφοριών και την κράτηση μέχρι τη διαμονή, την αναχώρηση και τις αναμνήσεις που ακολουθούν. Αναγνωρίζει τις στιγμές που δημιουργούν ενθουσιασμό, αλλά και εκείνες που προκαλούν απογοήτευση.
Οι τεχνολογίες και οι μεθοδολογίες του Ευφυούς Τουρισμού (Smart Tourism), όπως η ανάλυση δεδομένων και η Τεχνητή Νοημοσύνη, ενισχύουν αυτή τη διαδικασία, επιτρέποντας βαθύτερη κατανόηση των αναγκών και καλύτερο σχεδιασμό εξατομικευμένων εμπειριών. Αν ένας επαγγελματίας κρατήσει μία μόνο ιδέα από το βιβλίο μας, θα ήθελα να είναι αυτή: να μάθει να βλέπει την επιχείρησή του μέσα από τα μάτια του πελάτη του, αξιοποιώντας την τεχνολογία για να μετατρέπει αυτή τη γνώση σε πραγματικά αξέχαστες εμπειρίες.
